Wyprawa na Korsykę

Wiosną 2026 r. członkowie Studenckiego Koła Naukowego Botaników „Gatun”, działającego przy naszym Zakładzie, uczestniczyli w zagranicznych warsztatach terenowych na Korsyce. Celem wyjazdu było poznanie flory i roślinności tej śródziemnomorskiej wyspy, a także prowadzenie prac terenowych związanych z dokumentacją różnorodności florystycznej oraz rozpoznaniem stanowisk wybranych gatunków wysokogórskich istotnych z perspektywy prowadzonych badań filogeograficznych. Program warsztatów obejmował zarówno obszary górskie, jak i siedliska nadmorskie, umożliwiając analizę zróżnicowania roślinności w szerokim spektrum warunków środowiskowych. Zajęcia terenowe rozpoczęliśmy od wyprawy na Sommet du San Petrone (1767 m n.p.m.), gdzie prowadzono rozpoznanie stanowisk roślin wysokogórskich. Ważnym elementem prac była również lokalizacja osobników przeznaczonych do badań filogeograficznych realizowanych w ramach projektu „Relikty glacjalne jako okno na przeszłość – porównawcze spojrzenie na filogeografię europejskiej flory górskiej”. Szczególną uwagę poświęcono lokalizacji stanowisk gatunków takich jak Poa alpina, Arabis alpina oraz Cardamine resedifolia, których populacje będą analizowane w kolejnych etapach projektu. W trakcie zajęć obserwowano również gatunki endemiczne, w tym Helleborus argutifolius oraz Crocus corsicus. Istotnym elementem warsztatów było poznawanie zróżnicowania roślinności Korsyki w szerokim gradiencie siedliskowym – od roślinności nadmorskiej po piętro alpejskie. W trakcie zajęć dokumentowano m.in. florę związaną z zaroślami makii, obserwując interesujące interakcje ekologiczne, jak występowanie pasożytniczego Cytinus hypocistis na Cistus salviifolius. Dużym walorem naukowym okazały się również zajęcia poświęcone storczykowatym, podczas których odnotowano dziesięć gatunków orchidei, w tym przedstawicieli rodzajów Ophrys, Anacamptis oraz Serapias. Szczególnie cenne przyrodniczo były wyprawy w wyższe partie górskie, gdzie mimo wymagającego terenu i zimowych warunków studenci mieli możliwość obserwacji roślin piętra alpejskiego. Do najciekawszych gatunków należały Pinguicula corsica, Brimeura fastigiata, Viola biflora. Podobnie jak podczas wcześniejszych warsztatów terenowych, także i tym razem korzystaliśmy z aplikacji iNaturalist, prowadząc projekt typu citizen science. W trakcie wyjazdu uczestnicy zarejestrowali 1686 obserwacji obejmujących 423 gatunki roślin, co stanowi najwyższy wynik uzyskany podczas dotychczasowych zagranicznych warsztatów SKN „Gatun”. Wśród udokumentowanych taksonów znalazły się liczne gatunki rzadkie i endemiczne, m.in. Pinguicula corsica, Anacamptis papilionacea oraz kilka gatunków z rodzaju Ophrys. Zebrany materiał dokumentacyjny stanowi istotne uzupełnienie wiedzy o rozmieszczeniu flory Korsyki, a także bazę danych wspierającą dalsze badania biogeograficzne i filogeograficzne. Uzyskane wyniki wskazują również na potrzebę kolejnych badań terenowych w późniejszych fazach fenologicznych, co umożliwi uzupełnienie danych o gatunki kwitnące w późniejszym czasie.

Link do projektu iNaturalist: https://www.inaturalist.org/projects/skn-gatun-na-korsyce

Autor tekstu: Marek Malicki